Fertiliteit & acupunctuur: ondersteuning tijdens IVF, IUI en ICSI

De weg naar het ouderschap verloopt niet voor iedereen via de gebaande paden. Wanneer een natuurlijke zwangerschap uitblijft en je een medisch traject ingaat, kan dat voelen als een emotionele rollercoaster.

In beide praktijken in Amsterdam begeleid ik vrouwen tijdens hun fertiliteitstraject. In deze blog leg ik uit wat de verschillen zijn tussen de meest voorkomende trajecten én hoe acupunctuur je zowel fysiek als mentaal kan ondersteunen. 

Acupunctuur is niet een vervanging van medische zorg, maar als een waardevolle aanvulling. Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) en moderne fertiliteitsbehandelingen kunnen elkaar juist versterken. 


IUI, IVF of ICSI: Wat is het verschil?
In het ziekenhuis vallen vaak veel termen. Dit zijn de belangrijkste verschillen:

  • IUI (Intra-Uteriene Inseminatie)
    Bewerkt zaad wordt rond de eisprong direct in de baarmoeder ingebracht.
    Wordt vaak ingezet bij licht verminderde zaadkwaliteit, cyclusproblemen of onverklaarde onvruchtbaarheid. Vaak als eerste stap als er problemen worden ervaren.
  • IVF (In Vitro Fertilisatie)
    De bevruchting vindt plaats in het laboratorium, waar eicellen en zaadcellen samen worden gebracht.
    Bijvoorbeeld bij verstopte eileiders, endometriose of wanneer IUI niet succesvol is.
  • ICSI (Intracytoplasmatische Sperma Injectie)
    Eén geselecteerde zaadcel wordt direct in de eicel geïnjecteerd.
    Bij sterk verminderde zaadkwaliteit of eerdere mislukte IVF-pogingen.


De rol van acupunctuur: wat zegt de wetenschap?
Onderzoek naar acupunctuur bij fertiliteit laat wisselende resultaten zien. Sommige studies tonen een verbetering van de zwangerschapskans, terwijl andere geen significant verschil vinden.
Wat wel duidelijk naar voren komt, is dat acupunctuur invloed heeft op processen die belangrijk zijn binnen een fertiliteitstraject:

  • Doorbloeding
    Er zijn aanwijzingen dat acupunctuur de doorbloeding van de baarmoeder kan verbeteren, wat belangrijk is voor de opbouw van het baarmoederslijmvlies.
  • Hormonale regulatie
    Acupunctuur kan ondersteunend werken bij het reguleren van de cyclus
  • Stressreductie
    Het helpt het zenuwstelsel tot rust te brengen, wat essentieel is in een intens traject.


Acupunctuur biedt geen garantie op zwangerschap, maar kan wel bijdragen aan een zo optimaal mogelijk uitgangspunt.


Het TCM-perspectief: de ‘tuin’
Binnen de TCM wordt het lichaam vaak vergeleken met een tuin. Voor groei is een vruchtbare bodem nodig, voldoende voeding en een goede doorstroming.


In behandelingen richt ik mij onder andere op:

  • Het versterken van de basis (Nier-energie)
  • Het verbeteren van de doorstroming (bijvoorbeeld Lever-Qi)
  • Het voeden van bloed en energie

Zo creëren we de best mogelijke omstandigheden voor het lichaam om een zwangerschap te dragen.


Jouw rustpunt in de medische storm
Een fertiliteitstraject kan ervoor zorgen dat je het gevoel krijgt dat je lichaam vooral een ‘project’ wordt. Afspraken, hormonen, protocollen — het kan afstand creëren. Ook voor een partner die gevoelsmatig toch vaak aan de zijkant staat met de medische ingrepen.
In mijn behandelingen is er juist ruimte om weer contact te maken met je lichaam. Niet als patiënt, maar als vrouw. Ik probeer een ondersteuning te zijn voor jou in het gehele traject, waar het ziekenhuis zich richt op de medische kant, bied ik een plek voor rust, aandacht, optimaal functioneren van lichaam en geest en herstel.


Je doet niets verkeerd
Veel vrouwen dragen ongemerkt schuldgevoelens met zich mee:
“Waarom werkt mijn lichaam niet mee?”
Het is belangrijk om te beseffen dat vruchtbaarheid afhankelijk is van veel factoren. Er zijn aanwijzingen dat onder andere stress, voeding en omgevingsinvloeden een rol kunnen spelen — maar dit betekent niet dat jij iets verkeerd doet.
Je beweegt je in een complex geheel, en je doet wat je kunt.


Hoe ik je concreet begeleid
Ik werk afgestemd op jouw cyclus én je medische traject.
In de basis:

  • 1x per 2 weken behandelen
    → in de week na je menstruatie
    → en in de week vóór je menstruatie
    Indien nodig (bijvoorbeeld tijdens een fertiliteitstraject): Opschalen naar 1x per week, met name in de stimulatiefase

Rondom IVF/ICSI:

  • Behandeling op de dag van terugplaatsing (voor de ingreep)
  • En binnen 24 uur na terugplaatsing opnieuw
    Deze timing is gericht op ondersteuning van ontspanning, doorbloeding en herstel.


Na de terugplaasting zie ik je nog 1 a 2 keer om te helpen met behouden van de eventuele zwangerschap. Na die tijd is het heel persoonlijk wat de wensen zijn.


Wanneer kan acupunctuur extra waardevol zijn?
Acupunctuur kan met name ondersteunend zijn bij:
Stress en spanning rondom het traject
Onregelmatige cyclus
PMS-klachten
• Herstel na hormonale stimulatie
• Ondersteuning rondom IVF/ICSI


Wil je weten wat acupunctuur voor jou kan betekenen? Ik denk graag met je mee en begeleid je waar nodig in jouw traject. Neem gerust vrijblijvend contact op voor een kennismaking.



Wanneer start je met acupunctuur bij een kinderwens?

Je kunt acupunctuur op verschillende momenten inzetten binnen je traject. Het effect is vaak het grootst wanneer je lichaam de tijd krijgt om te reageren.


Globaal kun je denken aan:

  • Voorbereiding (3 maanden of langer)
    Dit sluit aan bij de rijpingstijd van eicellen. In deze fase werken we aan cyclusregulatie, energie en bloedopbouw.
  • Tijdens een fertiliteitstraject (IVF/ICSI/IUI)
    Ondersteuning gericht op het verminderen van bijwerkingen, het bevorderen van ontspanning en het ondersteunen van de doorbloeding.
  • Rondom terugplaatsing
    Behandelingen vlak voor en na de terugplaatsing worden vaak ingezet ter ondersteuning van rust en optimale omstandigheden in het lichaam.
  • In de wachtweken
    Gericht op ontspanning en het reguleren van spanning in een vaak emotioneel intensieve periode.

Belangrijk om te weten:
Acupunctuur werkt op processen in het lichaam en is geen ‘quick fix’. Juist de herhaling en timing maken het verschil.

Ondersteuning thuis:
wat je zelf kunt doen

Naast behandelingen met acupunctuur bij fertiliteitspeelt wat je thuis doet een belangrijke rol. Met relatief kleine aanpassingen kun je je lichaam ondersteunen tijdens een traject zoals IVF, IUI of ICSI.

Warmte is essentieel
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde is warmte belangrijk voor een goede doorstroming van energie en bloed — en daarmee voor vruchtbaarheid.

  • Houd je onderrug en onderbuik warm (bijvoorbeeld met een kruik of extra laagje kleding)
  • Draag regelmatig warme sokken — koude voeten kunnen de doorstroming naar het kleine bekken beïnvloeden
  • Vermijd kou, vooral rondom je cyclus en na een behandeling

Voeding ter ondersteuning van je cyclus
Tijdens een fertiliteitstraject adviseer ik vaak voeding die het lichaam voedt en makkelijk verteerbaar is:

  • Kies voor warm en gekookt eten(soepen, stoofgerechten, warme ontbijtjes)
  • Beperk koude en rauwe voeding zoals salades, smoothies en ijskoude dranken
  • Eet regelmatig en volwaardig (volkoren), zodat je lichaam voldoende energie en bouwstoffen heeft

Cafeïne en alcohol
Je hoeft niets rigoureus te schrappen, maar bewust omgaan met inname kan helpend zijn:

  • Beperk cafeïne (bijvoorbeeld koffie) tot maximaal 1 kop per dag en liever niet op nuchtere maag
  • Vermijd alcohol tijdens intensieve fases van je traject

Beweging en balans
Beweging is belangrijk, maar de intensiteit maakt verschil:

  • Kies voor matige, regelmatige bewegingzoals wandelen, yoga of rustig sporten
  • Vermijd overbelasting en uitputting, vooral tijdens stimulatie of na een terugplaatsing

Rust en herstel
Je lichaam heeft rust nodig om goed te kunnen reageren:

  • Plan bewust rustmomenten in
  • Zorg voor voldoende slaap
  • Geef jezelf ruimte om ook mentaal te herstellen

Belangrijk om te onthouden
Het gaat niet om perfectie. Kleine, consistente aanpassingen maken vaak al een verschil. Zie het als een manier om je lichaam te ondersteunen tijdens je fertiliteitstraject — niet als iets wat je ‘goed’ of ‘fout’ kunt doen.

unsplash